Jak dbać o biżuterię ze złota, srebra oraz z kamieniami
Aby właściwie chronić i pielęgnować biżuterię wystarczy trochę troski, wyobraźnia i wiedza. Podstawowe informacje o czyszczeniu wyrobów z metali szlachetnych i wrażliwych na wpływy otoczenia minerałach zebrałam na tej stronie.
Poniższe informacje podaję zgodnie ze swoją wiedzą i doświadczeniem oraz na podstawie dostępnych źródeł; nie biorę jednak żadnej odpowiedzialności za ewentualne negatywne skutki postępowania według zamieszczonych tu sposobów.
Wyroby ze złota lub platyny
w tym także z kamieniami (brylantami, szmaragdami, rubinami, szafirami), moczymy w ciepłym roztworze wody z płatkami mydlanymi, po czym płuczemy je i osuszamy. Złote łańcuszki natomiast płuczemy w wodzie ze spirytusem. Połysk złotym ozdobom możemy przywrócić przemywając je denaturatem i polerując miękką szmatką.
Srebro
łatwo się rysuje, a poddane działaniu zanieczyszczonego powietrza ciemnieje. Lekkie zabrudzenia udaje się wyczyścić ciepłą woda z dodatkiem mydła, amoniaku lub cytryny. Po osuszeniu srebro poleruje się irchą lub specjalnymi ściereczkami do polerowanie srebra (do nabycia w sklepach jubilerskich). Aby przywrócić sczerniałemu srebru blask, można stosować specjalistyczne płyny rozpuszczające naloty. Nie wolno ich używać do biżuterii oksydowanej lub z wrażliwymi kamieniami.
Nie polecam pasty do zębów - związki fluoru i chloru zawarte w paście reagują ze srebrem. Delikatne wyroby można czyścić zanurzając je na folii aluminiowej w wodzie z solą. Proces przebiega szybciej w podwyższonej temperaturze. Ażeby srebrna biżuteria nie czerniała można przechowywać ją zawiniętą w folię aluminiową.
Przepis na czyszczenie srebra:
wyłożyć dno emaliowanego garnuszka folią aluminiową, ułożyć na folii wyroby srebrne, zalać wodą, w której rozpuszczono sól kuchenną. Pozostawić, aż warstwa siarczków na powierzchni srebra ulegnie redukcji. Gdy czyścimy biżuterię bez kamieni, możemy całość podgrzewać, a nawet zagotować. Nie powinno się tak traktować srebra barwionego, czy oksydowanego.
Bursztyn
Pielęgnacja wiąże się z własnościami bursztynu - wrażliwością na działanie kwasów, ługów, benzyny, alkoholu i perfum, oraz miękkością (twardość Mohsa 2-2,5). Nosząc biżuterię z tym kamieniem należy zachować ostrożność: nie narażać na działanie oparów benzyny i rozpuszczalników, kolczyki i naszyjniki zakładać dopiero po użyciu perfum i lakierów do włosów, pierścionki zdejmować do mycia rąk i ciężkich prac, gdyż jego powierzchnia łatwo ulega zarysowaniu, matowieje. Biżuterię przechowywać w taki sposób, aby nie stykała się z innymi metalowymi przedmiotami. Kamienie można czyścić i polerować irchą, wyrobów z bursztynem lub innymi wrażliwymi minerałami nie wolno zanurzać w płynach do czyszczenia srebra; ściemniałe srebro przeciera się specjalnymi ściereczkami, które można kupić w sklepach jubilerskich.
Turkus, koral, malachit
Naturalny turkus jest porowaty i wrażliwy na środki chemiczne, należy obchodzić się z nim ze szczególną ostrożnością. Jego barwa może ulec zmianie pod wpływem światła, potu skóry, olejów, kosmetyków, środków czystości oraz przesuszenia. Pierścionki z turkusami nalęzy zdejmować nawet do mycia rąk! Podobną troską należy otaczać korale oraz malachity. Do ich czyszczenia nie używa się spirytusu, ale szmatki zmoczonej wodą z mydłem. Po tym zabiegu kamienie należy osuszyć i wypolerować miękką ściereczką.
Perły
Ze względu na zawartość konchioliny - rogowatej substancji białkowej, która spaja mikrokryształy aragonitu (węglanu wapnia), perły są wrażliwe na wysychanie i nie tak trwałe jak klejnoty pochodzenia nieorganicznego. Szkodzą im kwasy, pot wydzielany przez skórę, kosmetyki, lakier do włosów, szkodzi im również nadmierna wilgotność. Ich twardość w skali Mohsa to 2,5 - 4,5, więc łatwo je zarysować; nie powinny być przechowywane inną biżuterią. Perły powinno się systematycznie czyścić suchą irchą lub szmatką; istnieją specjalne preparaty do czyszczenia pereł.
Opal
zawsze zawiera wodę. Wskutek jej utraty może pękać, słabiej opalizować. Przechowywanie w wilgotnej wacie zapobiega starzeniu się kamienia. Należy go chronić przez kwasami, gorącem i wysuszaniem, a także kosmetykami.
Diament
- nazwa pochodzi od greckiego adamas, co oznacza "niepokonany, niezniszczalny". Jest to związane z jego najwyższą wśród wszystkich minerałów twardością. Diamentu nie można zarysować żadną z naturalnych substancji. Jest jednak kruchy i łupliwy, silne uderzenie może zniszczyć brylantową biżuterię. Należy więc chronić brylanty przed uderzeniami o metalowe krawędzie, a pierścienie zdejmować przed ciężką pracą.
Diamenty również przechowujemy osobno, gdyż łatwo mogą zarysować inną biżuterię.
Topazy, różowe kwarce oraz kryształy chromoforowe
warto chronić przed promieniami słonecznymi, gdyż pod wpływem światła bledną i tracą swój blask.
Kryształy Swarovskiego
to szlifowane szkło ołowiowe o wysokim współczynniku załamania światła, z napylonymi powłokami, które dają niesamowite efekty optyczne. Dlatego są nieodporne na zarysowanie, z czasem ścierają się i tracą urok. Należy je chronić przed uszkodzeniami mechanicznymi i kontaktem z metalowymi powierzchniami, przechowywać w wyściełanych kasetkach lub w foliowych torebkach, a czyścić miękką ściereczką.
Kamienie syntetyczne
również wymagają pielęgnacji. Czyścimy je na sucho, posypując talkiem i delikatnie polerujemy ściereczką.
